Kapıya teslim sevkiyat yapan ihracatçılar için DAP DDP teslim şekli tercihi, kârlılığı ve müşteri memnuniyetini doğrudan etkileyen bir karardır. Her iki kuralda da satıcı malı alıcının ülkesindeki belirlenen noktaya kadar taşır; ancak DDP'de satıcı ithalat gümrüklemesini, gümrük vergilerini ve çoğu durumda KDV'yi de üstlenirken, DAP'ta bu yükümlülükler alıcıya aittir. Görünüşte küçük olan bu fark; nakit akışı, vergi mükellefiyeti ve operasyonel sorumluluk açısından büyük sonuçlar doğurur. Özd Global olarak Avrupa, Orta Doğu ve Türk cumhuriyetlerine yönelik karayolu sevkiyatlarında her iki teslim şeklini de günlük olarak uyguluyor ve müşterilerimize hangisinin kendi iş modellerine uygun olduğunu belirlemede yardımcı oluyoruz.
DAP (Delivered at Place) Nedir?
DAP, "Belirlenen Yerde Teslim" anlamına gelir. Satıcı; malı ihracat gümrüklemesini yaparak varış ülkesinde kararlaştırılan adrese, taşıma aracında boşaltılmaya hazır halde teslim eder. Teslim noktasına kadar tüm taşıma masrafları ve risk satıcıya aittir. Varış noktasında malın araçtan indirilmesi, ithalat beyannamesi, gümrük vergileri ve KDV alıcının sorumluluğundadır.
DAP tüm taşıma modlarında kullanılabilir ve karayolu ihracatında en yaygın "kapıya teslim" seçeneğidir. Satıcı, ithalat ülkesinin mevzuatını bilmek zorunda olmadığından operasyonel açıdan daha güvenlidir.
DDP (Delivered Duty Paid) Nedir?
DDP, "Gümrük Vergileri Ödenmiş Olarak Teslim" demektir ve Incoterms 2020 içinde satıcıya en fazla yükümlülük getiren kuraldır. Satıcı; ihracat ve ithalat gümrüklemesini yapar, gümrük vergilerini ve varsa ithalat KDV'sini öder, malı belirlenen adrese boşaltılmaya hazır şekilde teslim eder. Alıcının tek işi malı araçtan indirmektir.
DDP, alıcıya "tek fiyat, sıfır sürpriz" deneyimi sunar; ancak satıcının varış ülkesinde vergi mükellefi olması veya dolaylı temsilci kullanması gerekebilir. Bu nedenle DDP teklifi vermeden önce hedef ülkenin mevzuatı mutlaka araştırılmalıdır.
DAP DDP Teslim Şekli Karşılaştırma Tablosu
| Sorumluluk | DAP | DDP |
|---|---|---|
| İhracat gümrüklemesi | Satıcı | Satıcı |
| Ana taşıma ve navlun | Satıcı | Satıcı |
| Taşıma riski (varışa kadar) | Satıcı | Satıcı |
| İthalat gümrüklemesi | Alıcı | Satıcı |
| Gümrük vergileri | Alıcı | Satıcı |
| İthalat KDV'si | Alıcı | Satıcı (aksi kararlaştırılmadıkça) |
| Araçtan boşaltma | Alıcı | Alıcı |
| Varış ülkesinde vergi kaydı | Gerekmez | Gerekebilir |
Dikkat edilmesi gereken bir nokta, her iki kuralda da boşaltmanın alıcıya ait olmasıdır. Satıcının boşaltmayı da üstlenmesi isteniyorsa DPU kuralı değerlendirilmelidir. Özd Global, teklif aşamasında bu tabloyu hedef ülkenin güncel vergi oranları ve gümrük uygulamalarıyla birlikte değerlendirerek müşterilerine gerçekçi bir toplam maliyet sunar; böylece DAP ile DDP arasındaki fiyat farkı somut rakamlarla görünür hale gelir.
İhracatçı Açısından Avantaj ve Dezavantajlar
DAP'ın Avantajları
- İthalat ülkesinin vergi mevzuatıyla uğraşmak gerekmez.
- Nakit akışı korunur; vergi ve KDV ön finansmanı yapılmaz.
- Gümrükte yaşanan gecikmelerin sorumluluğu büyük ölçüde alıcıdadır.
DDP'nin Avantajları
- Alıcı için en kolay satın alma deneyimi sunar; rekabet avantajı yaratır.
- E-ticaret ve küçük alıcılara satışta tercih edilir.
- Satıcı tüm süreci kontrol ettiği için teslimat süresi daha öngörülebilirdir.
DDP'nin Riskleri
- Varış ülkesinde beklenmeyen ek vergiler veya anti-damping uygulamaları maliyeti artırabilir.
- KDV'nin geri alınamaması durumunda vergi doğrudan kâr marjından düşer.
- İthalat lisansı veya ürün uygunluk belgesi gerektiren mallarda satıcı bu belgeleri temin edemeyebilir.
İpucu: DDP teklif veriyorsanız sözleşmeye "ithalat KDV'si hariç" (DDP VAT unpaid) ifadesini eklemeyi değerlendirin. Böylece alıcı KDV'yi kendi beyanında indirim konusu yapabilir, siz de vergi kaydı yükünden kurtulursunuz.
Hangi Teslim Şekli Ne Zaman Seçilmeli?
Avrupa'ya düzenli karayolu ihracatı yapan ve müşterisi kurumsal bir ithalatçı olan firmalar için DAP genellikle en dengeli tercihtir. Karayolu taşımacılığı hizmetimizde DAP sevkiyatlar, Gebze'den çıkıp alıcının deposuna kadar tek sorumluluk altında ilerler. Alıcınız gümrük süreçleriyle ilgilenmek istemiyorsa ve hedef ülkede güvenilir bir gümrük müşavirliği ağınız varsa DDP ile fark yaratabilirsiniz. Gümrükleme ekibimiz, DDP sevkiyatlarda varış ülkesindeki partner müşavirlerle koordineli çalışarak vergi hesaplamalarını önceden netleştirir.
Birden fazla ülkeye dağıtım yapılacaksa, malın önce bir ara depoya DAP teslim edilip oradan yerel dağıtıma çıkması da etkili bir modeldir. Depolama ve dağıtım hizmetimiz bu tür hibrit çözümler için altyapı sunar. Özd Global, her senaryo için toplam maliyet ve risk analizini sizinle birlikte yapar.
DAP ve DDP'de Sık Yapılan Hatalar
DAP DDP teslim şekli uygulamasında en sık karşılaştığımız hatalar şunlardır:
- Teslim adresini açık yazmamak: "DAP Almanya" yerine "DAP Alıcı Deposu, Hamburg, Incoterms 2020" ifadesi kullanılmalıdır.
- DDP'de vergi oranlarını güncel kontrol etmeden sabit fiyat vermek.
- Boşaltma ekipmanı gereken yüklerde boşaltma sorumluluğunu konuşmamak.
- Gümrükte bekleme (demuraj) ücretlerinin kime ait olduğunu sözleşmede belirtmemek.
- Alıcının ithalatçı sıfatıyla gerekli lisans ve belgelere sahip olup olmadığını önceden teyit etmemek.
Sıkça Sorulan Sorular
DAP'ta ithalat KDV'sini kim öder? Alıcı öder. DAP'ta ithalat gümrüklemesi ve buna bağlı tüm vergiler alıcının sorumluluğundadır; satıcı yalnızca malı belirlenen noktaya getirir.
DDP'de satıcı varış ülkesinde vergi kaydı yaptırmak zorunda mı? Ülkeye göre değişir. Bazı ülkelerde ithalat KDV'sini ödeyen tarafın vergi kaydı veya mali temsilci ataması gerekir. Bu nedenle DDP öncesinde yerel mevzuat mutlaka incelenmelidir.
DAP ile DPU arasındaki fark nedir? DAP'ta mal araçta boşaltılmaya hazır teslim edilirken DPU'da satıcı boşaltmayı da üstlenir. Boşaltma için vinç veya forklift gereken projelerde DPU daha uygun olabilir.
DAP DDP teslim şekli kararı, teklifinizin rekabet gücünü ve operasyonel riskinizi belirler. Özd Global olarak her iki kural için de kapıya teslim çözümler sunuyor, vergi ve gümrük süreçlerini sizin adınıza planlıyoruz. Sevkiyatınızı birlikte tasarlamak için iletişim sayfamızı ziyaret edin veya +90 551 462 41 34 numaralı telefondan bize ulaşın.
