Geçici ithalat rejimi, yurt dışından getirilen eşyanın belirli bir süre Türkiye'de kullanıldıktan sonra hiçbir değişikliğe uğramadan yeniden ihraç edilmesi şartıyla, gümrük vergilerinden tamamen veya kısmen muaf olarak ülkeye girmesini sağlayan ekonomik etkili bir gümrük rejimidir. Fuarda sergilenecek makineler, bir proje için kiralanan iş ekipmanları, test amaçlı getirilen numuneler ve film çekimi için kullanılan teknik cihazlar bu rejimin en bilinen örnekleridir. Doğru uygulandığında geçici ithalat rejimi, kalıcı olarak satın alınmayacak eşya için vergi ödemeden yüksek maliyetli operasyonları mümkün kılar. Özd Global olarak Gebze merkezli proje lojistiği ve gümrükleme operasyonlarımızda bu rejimi sıkça kullanıyor, firmaların en çok takıldığı noktaları bu yazıda açıklıyoruz.
Geçici İthalat Rejimi Nedir?
Gümrük Kanunu'na göre geçici ithalat, serbest dolaşımda olmayan eşyanın, ithalat vergilerinden tam veya kısmi muafiyet uygulanarak ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın Türkiye'de kullanılması ve ardından yeniden ihraç edilmesidir. Rejimin iki temel şartı vardır:
- Eşya, kullanım sonrası aynı halde (olağan aşınma dışında) yeniden ihraç edilmelidir.
- Eşyanın yeniden ihraç edileceği makul bir süre belirlenir ve bu sürenin aşılması halinde vergiler tahsil edilir.
Rejime giriş için gümrük idaresinden izin alınır; vergilerin karşılığında teminat verilir ve eşya yeniden ihraç edildiğinde teminat çözülür.
Tam ve Kısmi Muafiyet
| Muafiyet Türü | Kapsam | Örnek Eşya |
|---|---|---|
| Tam muafiyet | Vergilerin tamamı teminata bağlanır, hiç ödeme yapılmaz | Fuar eşyası, mesleki ekipman, numuneler, ambalajlar, konteynerler |
| Kısmi muafiyet | Kalış süresince her ay için vergilerin belirli bir yüzdesi ödenir | Tam muafiyet şartlarını karşılamayan kiralık makine ve ekipman |
Tam muafiyet, mevzuatta sayılan belirli eşya ve kullanım amaçları için geçerlidir. Bu kapsama girmeyen ancak geçici kullanım amacıyla getirilen eşya, kısmi muafiyetle rejime alınabilir; bu durumda ödenen tutar eşyanın Türkiye'de kaldığı süreyle orantılıdır.
ATA Karnesi ile Geçici İthalat
ATA Karnesi, uluslararası sözleşmeye taraf ülkeler arasında eşyanın gümrük vergisi ödenmeden ve ulusal beyanname düzenlenmeden geçici olarak dolaşımını sağlayan belgedir. Türkiye'de Ticaret Odaları tarafından düzenlenir ve özellikle fuar malzemeleri, mesleki ekipman ve ticari numuneler için yaygın olarak kullanılır. Karne, teminat işlevi de gördüğünden ayrı bir gümrük teminatı aranmaz; bu sayede işlemler önemli ölçüde hızlanır.
Hangi Eşya Geçici İthalat Rejiminden Yararlanabilir?
Uygulamada en sık karşılaştığımız eşya grupları şunlardır:
- Fuar ve sergi eşyası: Stant malzemeleri, sergilenecek ürünler ve tanıtım ekipmanları.
- Mesleki ekipman: Basın, film ve televizyon ekipmanı, ölçüm ve test cihazları, montaj ekipleri için özel aletler.
- Proje ekipmanları: İnşaat, enerji ve endüstriyel projelerde kullanılacak kiralık makineler, vinçler, jeneratörler.
- Ticari numuneler ve test eşyası: Üretim öncesi deneme ve kalite onayı için getirilen ürünler.
- Taşıma araçları ve kapları: Konteynerler, paletler, özel ambalajlar, şasiler.
- Eğitim, bilim ve kültür amaçlı eşya: Sergi için gelen sanat eserleri, bilimsel araştırma cihazları.
Eşyanın bu kapsama girip girmediği, kullanım amacı ve yeniden ihraç niyetinin belgelenmesiyle belirlenir; sözleşme, kira anlaşması veya fuar katılım belgesi gibi destekleyici evrak başvuruda sunulur.
Süreç Nasıl İşler?
Geçici ithalat rejimi aşağıdaki adımlarla yürütülür:
- Başvuru ve izin: Eşyanın niteliği, kullanım amacı, kalış süresi ve yeniden ihraç planı gümrük idaresine sunulur.
- Teminat: Tam muafiyette vergilerin tamamı, kısmi muafiyette ödenmeyen kısım teminata bağlanır. ATA Karnesi kullanılıyorsa karne teminat yerine geçer.
- Beyanname tescili: Eşya geçici ithalat beyannamesiyle rejime alınır; seri numarası, marka ve model gibi ayırt edici bilgiler kaydedilir.
- Kullanım dönemi: Eşya izin verilen amaçla ve belirlenen süre içinde kullanılır. Süre uzatımı gerekirse süre dolmadan başvurulur.
- Yeniden ihracat ve kapanış: Eşya aynı haliyle yurt dışına çıkarılır, beyanname kapatılır ve teminat çözülür.
Eşyanın süre içinde yeniden ihraç edilmemesi, satılması veya izin verilen amaç dışında kullanılması halinde vergiler gecikme faiziyle tahsil edilir ve ceza uygulanabilir. Eşyanın kalıcı olarak Türkiye'de kalmasına karar verilirse, rejim serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle sonlandırılabilir.
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Eşyanın seri numarası ve teknik özellikleri beyannamede eksiksiz yer almalı; çıkışta eşleştirme yapılacaktır.
- Olağan bakım dışında eşyada değişiklik, onarım veya parça değişimi rejim şartlarını zedeleyebilir.
- Kısmi muafiyette ödenen vergiler, eşya sonradan serbest dolaşıma alınsa dahi iade edilmez.
- Fuar sonrası satılan eşya için derhal serbest dolaşıma giriş işlemi yapılmalıdır.
İpucu: Proje ekipmanı için geçici ithalat planlarken, kalış süresini gerçekçi belirleyin ve süre uzatım başvurusunu bitiş tarihinden en az birkaç hafta önce yapın. Son güne bırakılan uzatım talepleri, eşyanın hukuken "süresi dolmuş" duruma düşmesine ve teminatın nakde çevrilmesine yol açabilir.
Özd Global ile Geçici İthalat Operasyonları
Özd Global, proje lojistiği ve gümrükleme hizmeti kapsamında fuar, proje ve mesleki ekipman sevkiyatlarınızı geçici ithalat rejimiyle yönetir; teminat planlaması, ATA Karnesi işlemleri ve yeniden ihracat takibini tek noktadan yürütür. Havayolu ile gelen fuar malzemelerinden gemiyle taşınan ağır proje ekipmanına kadar her ölçekte operasyonu Gebze'deki merkezimizden koordine ederiz. Bilgi ve teklif için iletişim sayfamıza ulaşabilir veya +90 551 462 41 34 numaralı telefondan bizi arayabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Geçici ithalatta eşya Türkiye'de en fazla ne kadar kalabilir?
Süre, eşyanın niteliğine ve kullanım amacına göre gümrük idaresince belirlenir. Birçok eşya türü için azami kalış süresi mevzuatta tanımlanmıştır; gerekçeli durumlarda süre uzatımı talep edilebilir.
Geçici ithal edilen eşya Türkiye'de satılabilir mi?
Doğrudan satılamaz. Satış kararı verilirse eşya önce serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle ithal edilir, vergileri ödenir ve ardından satılabilir. Bu işlem yapılmadan satış, rejim ihlali sayılır.
ATA Karnesi ile geçici ithalat beyannamesi arasındaki fark nedir?
ATA Karnesi uluslararası geçerli, teminat işlevi gören ve işlemleri hızlandıran bir belgedir; ancak yalnızca belirli eşya grupları ve sözleşmeye taraf ülkeler için kullanılabilir. Ulusal geçici ithalat beyannamesi ise daha geniş kapsamlı olup ayrı teminat gerektirir.
Geçici ithalat rejimi, doğru planlandığında fuar, proje ve test operasyonlarınızı gereksiz vergi yükü olmadan gerçekleştirmenizi sağlar. Özd Global, izin başvurusundan yeniden ihracata kadar tüm süreci sizin adınıza yönetir; bugün bizimle iletişime geçin ve operasyonunuzu birlikte planlayalım.
