Uluslararası ticarette yük yola çıktığı andan teslim edildiği ana kadar fırtına, kaza, hırsızlık, elleçleme hatası gibi birçok riskle karşı karşıyadır. Taşıyıcının yasal sorumluluğu çoğu zaman yükün gerçek değerini karşılamaktan uzaktır; bu nedenle ihracatçı ve ithalatçılar için nakliyat sigortası all risk teminatı en önemli güvence araçlarından biridir. Özd Global olarak Gebze'den dünyanın dört bir yanına yük taşırken müşterilerimize her sevkiyatta doğru sigorta kurgusunu birlikte planlamayı öneriyoruz. Bu yazıda all risk teminatının ne anlama geldiğini, hangi hasarları kapsadığını, hangi durumların dışarıda kaldığını ve primin nasıl hesaplandığını sade bir dille ele alıyoruz.
Nakliyat Sigortası All Risk Ne Demek?
Nakliyat sigortası, taşınan emtianın yolculuk sırasında uğrayabileceği fiziksel kayıp ve hasarları teminat altına alan bir sigorta türüdür. "All risk" ise bu sigortanın en geniş kapsamlı versiyonudur ve uluslararası uygulamada Institute Cargo Clauses (A) olarak bilinir. Dar teminatlı poliçelerde yalnızca sayılan olaylar (gemi batması, yangın, karaya oturma gibi) karşılanırken, all risk poliçede poliçede açıkça istisna edilmemiş her türlü dış kaynaklı ve ani olay kapsam dahilindedir.
Bu "sayılan riskler" yerine "istisna edilen riskler" mantığı, sigortalı açısından büyük bir avantajdır. Hasar durumunda sigortalının olayın hangi nedenle gerçekleştiğini ayrıntısıyla kanıtlaması değil, hasarın taşıma sırasında oluştuğunu göstermesi yeterli olur.
All Risk Teminatı Neleri Kapsar?
All risk nakliyat sigortası, tipik olarak aşağıdaki durumlarda oluşan hasar ve kayıpları karşılar:
- Taşıma aracının kazası, devrilmesi, çarpışması veya geminin batması
- Yangın, patlama, fırtına ve deniz suyu girmesi
- Yükleme, boşaltma ve aktarma sırasında düşme, çarpma ve ezilme
- Hırsızlık, kısmi veya tam teslim edilmeme
- Ambalaj dış kaynaklı sebeplerle açılsa da içerikte oluşan hasarlar
- Müşterek avarya ve kurtarma masraflarına katılım payı
Teminat genellikle "depodan depoya" prensibiyle çalışır; yani yük satıcının deposundan çıkıp alıcının deposuna girene kadar, kara, deniz ve hava ayaklarının tamamı tek poliçeyle korunur. Deniz taşımalarında denizyolu taşımacılığı hizmetimizle birlikte sigorta kurgusunu da planlayabiliyoruz.
Ek Teminatlar
Standart all risk poliçesi savaş ve grev risklerini kapsamaz; ancak bunlar ek klozlarla (Institute War Clauses, Institute Strikes Clauses) çoğu zaman düşük bir ek primle poliçeye eklenebilir. Riskli bölgelere yapılan sevkiyatlarda bu ek teminatlar özellikle önemlidir.
Hangi Durumlar Kapsam Dışıdır?
"All risk" ifadesi her şeyin karşılanacağı anlamına gelmez. Uluslararası klozlarda belirlenen başlıca istisnalar şunlardır:
| İstisna | Açıklama |
|---|---|
| Sigortalının kasıtlı kusuru | Bilerek yapılan hasar veya ihmal |
| Yetersiz ambalaj | Taşıma şekline uygun olmayan paketleme |
| Doğal fire ve kendiliğinden bozulma | Nem alma, kuruma, buharlaşma |
| Gecikme kaynaklı zararlar | Pazar kaybı, cezai şartlar |
| Malın kendi kusuru | Üretim hatası, içsel ayıp |
| Taşıyıcının finansal iflası | Ayrıca sigortalanabilir |
Bu istisnaların çoğu, doğru ambalaj ve hazırlıkla yönetilebilir. Depolama ve dağıtım sürecinde yükün paketlenme kalitesinin kontrol edilmesi, olası bir hasar talebinin reddedilme riskini azaltır.
İpucu: Poliçeyi yük yola çıkmadan önce kesinleştirin ve sigorta bedelini CIF değer + yüzde 10 olarak belirleyin. Bu, hasar durumunda beklenen kârın da tazmin edilmesini sağlayan yaygın bir uygulamadır.
Prim Nasıl Hesaplanır?
Nakliyat sigortası all risk primi, sigorta bedelinin binde cinsinden ifade edilen bir oranla hesaplanır. Oran; malın cinsi, ambalaj şekli, taşıma modu, güzergâh, sevkiyat sayısı ve geçmiş hasar istatistiklerine göre değişir. Kırılgan, yüksek değerli veya hırsızlığa açık ürünler için oranlar yükselirken, konteynerli ve iyi ambalajlanmış genel kargo için oranlar oldukça makul seviyelerdedir.
Pratikte iki yaklaşım vardır:
- Sefer poliçesi: Tek bir sevkiyat için düzenlenir; düzensiz ihracat yapanlar için uygundur.
- Abonman poliçesi: Yıllık anlaşma ile tüm sevkiyatlar otomatik olarak teminat altına alınır; düzenli ihracatçılar için hem daha ekonomik hem de operasyonel olarak daha kolaydır.
Kesin oranlar sigorta şirketine ve dönemin piyasa koşullarına göre değiştiğinden, güncel teklif almadan bütçe oluşturmamanızı öneririz.
Incoterms ve Sigorta Yükümlülüğü
Hangi tarafın sigorta yaptıracağı, satış sözleşmesindeki teslim şekline bağlıdır. CIF ve CIP teslimlerde satıcı sigortayı yaptırmakla yükümlüdür; CIP'te asgari teminat all risk seviyesindedir. FOB, FCA veya EXW teslimlerde ise sigorta alıcının sorumluluğundadır. Yükünüz hangi noktada size ait olmaya başlıyorsa, o noktadan itibaren all risk teminatınızın devrede olduğundan emin olun. Gümrükleme ekibimiz Incoterms seçiminin sigorta ve gümrük sorumluluklarına etkisini sizinle birlikte değerlendirir.
Hasar Durumunda Ne Yapılmalı?
Hasar fark edildiğinde hızlı ve belgeli hareket etmek tazminat sürecinin kilididir:
- Teslim tutanağına (CMR, konşimento, teslim fişi) hasar şerhi düşün.
- Hasarlı ambalajı ve ürünleri fotoğraflayın, mümkünse olduğu gibi muhafaza edin.
- Taşıyıcıya yazılı bildirimde bulunun; sürelere dikkat edin.
- Sigorta şirketine ihbarda bulunup ekspertiz talep edin.
- Fatura, çeki listesi, taşıma belgesi ve hasar raporunu dosyalayın.
Özd Global olarak operasyon ekibimiz bu süreçte belgelerin eksiksiz hazırlanmasına destek olur ve taşıyıcı ile iletişimi sizin adınıza yürütür.
Sıkça Sorulan Sorular
Nakliyat sigortası all risk zorunlu mudur? Yasal olarak zorunlu değildir; ancak taşıyıcı sorumluluk limitleri çoğu zaman yükün değerinin çok altında kaldığından, özellikle yüksek değerli ve uzun mesafeli sevkiyatlarda neredeyse standart bir uygulamadır. Akreditifli işlemlerde bankalar genellikle all risk poliçe talep eder.
Taşıyıcının sorumluluk sigortası varken ayrıca yük sigortası gerekir mi? Evet. Taşıyıcı sorumluluk sigortası yalnızca taşıyıcının kusurlu olduğu durumlarda ve uluslararası sözleşmelerle sınırlı tutarlarda ödeme yapar. All risk yük sigortası ise kusur aranmaksızın yükün tamamını güvence altına alır.
Poliçeyi kim düzenlemeli, biz mi lojistik firması mı? Her iki yol da mümkündür. Özd Global, talep eden müşterileri için sevkiyata özel all risk poliçesini anlaşmalı sigorta şirketleri üzerinden düzenletebilir; düzenli ihracatçılar ise kendi abonman poliçelerini kullanabilir.
Yükünüzün değerini şansa bırakmayın. Nakliyat sigortası all risk teminatı, doğru taşıma planlamasıyla birleştiğinde ihracat ve ithalat operasyonlarınızı öngörülebilir kılar. Sevkiyatınız için teklif ve sigorta danışmanlığı almak üzere iletişim sayfamızdan bize ulaşın veya +90 551 462 41 34 numaralı hattımızı arayın; Özd Global ekibi Gebze'den tüm dünyaya yükünüzü güvenle taşımak için hazır.
